Uluslararası ticarette netlik her şeydir. Mallar binlerce kilometre öteye, sınırların ötesine taşınırken yaşanacak ufak bir anlaşmazlık; büyük gecikmelere, beklenmedik maliyetlere veya ciddi hukuki krizlere yol açabilir.

Navlunu kim ödeyecek? Ürünler yolda zarar görürse riski kim üstlenecek? Teslimat tam olarak nerede gerçekleşecek?

İşte tüm bu sorulara küresel bir standart getirmek amacıyla Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) tarafından Incoterms (International Commercial Terms - Uluslararası Ticari Terimler) geliştirilmiştir. Her 10 yılda bir güncellenen bu kuralların en güncel versiyonu Incoterms 2020’dir ve bugün küresel ticaretin anayasası niteliğindedir.

İster deneyimli bir ihracatçı olun, ister ilk kez ithalat yapacak bir işletme; kârlılığınızı korumak için bu kuralları bilmeniz şarttır. Gelin, Incoterms 2020 kurallarını en basit haliyle inceleyelim.

Incoterms 2020 Kuralları (11 Teslim Şekli)

Incoterms 2020, taşıma türlerine göre tüm taşıma modlarını kapsayanlar (multimodal) ve yalnızca deniz ve iç su taşımacılığına yönelik olanlar olmak üzere iki ana kategoriye ayrılır.

1. Tüm Taşıma Türlerini Kapsayan Kurallar (Multimodal)

Bu kurallar hava, kara, demiryolu, deniz veya bunların bir arada kullanıldığı (kombine) tüm sevkiyatlarda kullanılabilir.

EXW (Ex Works - İşyerinde Teslim): Satıcı için en az sorumluluk gerektiren şekildir. Satıcı, malı kendi fabrikasında veya deposunda hazır eder. Yükleme, gümrükleme, nakliye maliyetleri ve tüm riskler tamamen alıcıya aittir.

FCA (Free Carrier - Taşıyıcıya Masrafsız Teslim): Satıcı, malları gümrüklenmiş olarak alıcının belirlediği taşıyıcıya, belirlenen yerde teslim eder. Teslimat satıcının tesisinde yapılırsa yükleme satıcıya; başka bir yerde yapılırsa yükleme alıcıya aittir.

CPT (Carriage Paid To - Taşıma Ücreti Ödenmiş Olarak Teslim): Satıcı, malların belirlenen varış noktasına taşınması için gerekli navlunu (nakliye bedelini) öder. Ancak risk, mallar ilk taşıyıcıya devredildiği anda alıcıya geçer.

CIP (Carriage and Insurance Paid To - Taşıma Ücreti ve Sigorta Ödenmiş Teslim): CPT ile aynıdır, ancak burada satıcının alıcı lehine geniş kapsamlı (Institute Cargo Clauses A) bir taşımacılık sigortası yaptırma zorunluluğu vardır.

DAP (Delivered at Place - Belirlenen Yerde Teslim): Satıcı, malları belirlenen varış noktasında, gelen taşıma aracından boşaltılmaya hazır şekilde alıcının tasarrufuna bıraktığında teslimat gerçekleşir. Boşaltma masrafları ve ithalat gümrüğü alıcıya aittir.

DPU (Delivered at Place Unloaded - Belirlenen Yerde Boşaltılmış Olarak Teslim): Incoterms 2020 ile gelen en büyük yeniliktir (DAT'ın yerini almıştır). Satıcı, malları varış noktasında araçtan boşaltarak alıcıya teslim eder. Satıcının malları boşaltmakla yükümlü olduğu tek teslim şeklidir.

DDP (Delivered Duty Paid - Gümrük Vergileri Ödenmiş Olarak Teslim): Satıcı için maksimum sorumluluk demektir. Satıcı, malları ithalat gümrük işlemlerini tamamlamış, vergilerini ödemiş olarak varış noktasında alıcıya teslim eder. Alıcı sadece araçtan boşaltma yapar.

2. Sadece Deniz ve İç Su Taşımacılığı Kuralları

Bu terimler sadece malların deniz veya nehir yoluyla, limandan limana taşındığı durumlarda kullanılır.

FAS (Free Alongside Ship - Gemi Doğrultusunda Masrafsız Teslim): Satıcı, malları belirlenen yükleme limanında, alıcının seçtiği geminin yanına (rıhtıma veya borta bordaya) bıraktığında teslim tamamlanır. Bu andan itibaren tüm masraf ve risk alıcıya geçer.

FOB (Free on Board - Gemi Güvertesinde Masrafsız Teslim): Dünyada en sık kullanılan terimlerden biridir. Satıcı, malları belirtilen limanda, alıcının belirlediği geminin güvertesine (bordasına) aktardığında sorumluluktan kurtulur. Mal gemi çizgisine girdiği andan itibaren risk alıcıya aittir.

CFR (Cost and Freight - Mal Bedeli ve Navlun Ödenmiş Teslim): Satıcı, malların varış limanına taşınması için gerekli olan navlun ücretini öder. Ancak mallar yükleme limanında gemi güvertesine geçtiği andan itibaren hasar ve kayıp riski alıcıya devrolur.

CIF (Cost, Insurance and Freight - Mal Bedeli, Sigorta ve Navlun Ödenmiş Teslim): CFR ile aynı mantıktadır; ek olarak satıcı, taşıma sırasındaki risklere karşı alıcı adına minimum kapsamlı (Institute Cargo Clauses C) bir deniz sigortası yaptırmak zorundadır.

Dış Ticarette En Sık Yapılan Incoterms Hataları

"Risk" ve "Masraf" Kavramlarını Karıştırmak: Örneğin CFR ve CPT terimlerinde satıcı navlunu (masrafı) varış limanına kadar öder ancak yolda malın başına bir şey gelirse bu risk alıcıya aittir. Risk transfer noktasını iyi bilmelisiniz.

Yeri Tam Olarak Belirtmemek: Sözleşmeye sadece "FOB Shanghai" veya "DAP Istanbul" yazmak yetersizdir. Limanlar ve şehirler devasa büyüklüktedir. Adresi tam ve net yazmalısınız: "DAP Atatürk Organize Sanayi Bölgesi, 10002. Sokak No:5, İzmir, Türkiye, Incoterms 2020."

Hava Kargo İçin Deniz Ticareti Terimi Seçmek: Hava yoluyla veya kuryeyle gönderilen mallar için FOB veya CIF kullanmak teknik olarak yanlıştır. Uçak yüklemelerinde FOB yerine FCA, CIF yerine ise CIP tercih edilmelidir.

Sonuç

Doğru Incoterm seçimi, uluslararası ticaretteki kâr marjınızı doğrudan etkiler. Sevkiyat süreçlerinde tam kontrol sahibi olmak isteyen alıcılar genellikle EXW veya FOB'u seçerken; müşterilerine zahmetsiz bir satın alma deneyimi sunmak isteyen satıcılar DAP veya DDP modelini tercih etmektedir.

Bir sonraki uluslararası satış sözleşmenizi imzalamadan önce, karşı tarafla aynı teslim şekli dilini konuştuğunuzdan emin olun!

Uluslararası lojistik süreçlerinizi yönetmekte zorlanıyor musunuz? İşletmeniz için en güvenli ve maliyet avantajlı teslim şeklini belirlemek ve profesyonel lojistik destek almak için uzman ekibimizle hemen iletişime geçin.

Bizimle İletişime Geçin

Hizmet detaylarımız, sorularınız veya iş birliği talepleriniz için bize yazın; ekibimiz en kısa sürede sizinle irtibata geçecektir.

40+

Ülke'den ithalat

25+

Sektör'de deneyim

İthalatın her adımında yanınızdayız...

Adres

Merkez Ofis - Göztepe, 34730 Kadıköy/İstanbul

İletişim bilgileri

info@ithalatyap.com

©2026 İthalatyap Tüm hakları saklıdır.